Spotprenten
 
Naast geschreven artikelen zijn er ook spotprenten gepubliceerd over de “Armeensche kwestie”. Onderstaande spotprenten van onder andere de bekende cartoonisten Johan Braakensiek en Louis Raemaekers zijn grotendeels afkomstig uit respectievelijk weekblad De Amsterdammer, de voorloper van De Groene Amsterdammer, en dagblad De Telegraaf. Van Braakensiek, één van de bekendste en populairste tekenaars van politieke prenten van zijn tijd, werd elke week een spotprent, de “plaat van de week”, als los inlegvel bij De Amsterdammer gevoegd. Deze spotprenten, die regelmatig gebruik maakte van allegorische figuren als John Bull voor Groot-Britannië en Marianne voor Frankrijk, hingen vaak bij sigarenwinkels als raambiljet en trokken veel publiek.1

De aanverwante spotprenten gaan niet over de Armeense kwestie zelf, maar over de laatste fase van de Oosterse kwestie, de opdeling van het ineenstortende Ottomaanse Rijk onder de grote Europese staten, waar de Armeense kwestie onderdeel van was. Wat deze spotprenten interessant maakt is dat ze op kernachtige wijze inzicht geven in de manier waarop men in Nederland tegen de internationale geopolitiek ten aanzien van het ineenstortende Ottomaanse Rijk, en de totstandkoming van de republiek Turkije aankeek. De Nederlandse pers – en daarmee ook de tekenaars van politieke spotprenten – was regelmatig kritisch over de intenties van Europese mogendheden ten aanzien van het Ottomaanse Rijk en de internationale politiek in het algemeen.

Spotprenten over de “Armeensche kwestie”
De enquète naar de Armenische gruwelen Het hemd is nader dan de rok De Mogendheden en de (voor 't oogenblik vergeten) Armenische quaestie De ontvangst van H.H. M.M. den Keizer en de Keizerin van Duitsland door den Sultan Keizer Wilhelm II en Sultan Abdoel Hamid Nieuwste evolutiën van den in vrijheid gedresseerden Nederlandsche Leeuw Die brave John Bull! Het einde van de Vredesconferentie Turksche logica Yildiz De Zieke Man De werklooze groot-moordenaar De Armenische Gruwelen De Entente en Turkije De verdeeling van Turkije Holland en het mandaat over Armenië Het lot van Armenië Waarover de Papen zwegen...
Aanverwante spotprenten over de Oosterse kwestie
Chamberlain ontvangt den gelukwensch van den Sultan Turkije en Frankrijk, China en Duitschland De wijze doktoren en de Sultan Turksche hervormingen In Macedonië De hervormingen door Rusland en Oostenrijk voor Turkije vastgesteld De opinie van een man van ondervinding Een vriendschappelijke vraag Abdul-Hamid Een pechvogel De val van Abdoel Hamid II Het vette Turksche boutje Stervend Turkije Turkije en Europa De verdediger van Konstantinopel De gewonde stier De 'heilige' oorlog De militaire operaties in het Oosten De Turk zonder huissleutel Enver-Pasja en zijn partijgenooten De pot en de ketel De Turksche eischen Hoe men te Lausanne onderhandelde De zieke man hersteld

 

1 · J.L. Heldring, “Braakensiek, Johan Coenraad (1858-1940)”, in Biografisch Woordenboek van Nederland 3, p. 72-73, Den Haag, Instituut voor Nederlandse Geschiedenis, 1989, 695 blz.

Colofon