De Telegraaf, 29 juni 1916
Bron: Koninklijke Bibliotheek

Turksche prikkelliteratuur in "De Standaard"

De "Centrale Abwehr Abteilung" maakt blijkbaar hard werk van anti-Russische propaganda in Nederland. Het zwaarste pers-geschut wordt er voor in actie gesteld. Zoo publiceerde dezer dagen de "Nieuwe Rotterdamsche Courant" een lang ingezonden stuk, waarin noch minder, noch meer betoogd word dan dat in het rijk van den tsaar geen enkele Jood nog zijn leven zeker zal zijn, indien ooit Rusland zegevierend uit dezen oorlog komt. Kwestie van al de Joden in Nederland op te ruien tegen Russen. En met de opruiing van de Christelijken in Nederland belast zich op 't zelfde oogenblik niemand minder dan dr. Kuyper.

In zijn "Standaard" van verleden Zaterdag had de groote leider het over "de geruchten, die uit Klein-Azië allengs binnenkomen over de schandelijkheden, welke de kozakken zich hier en daar veroorloofden" en die hij "menschonteerend" noemt.

Wij sparen den lezer deze driestar. Dit blad kan in kinderhanden vallen en wij willen niet, dat de ouders zich te schamen zouden hebben. Het is een pracht-monstertje van sadistische prikkel-literatuur. Ook in dat genre legt dr. Kuyper een ware virtuositeit aan den dag. De verstandige lezer zal ons begrijpen, als we zeggen, dat de groote leider zelf geen vijgenblaadje voor den mond neemt, net zoo min trouwens als te Brussel destijds.

Ware 't niet, dat al die vreemde eigennamen in zijn verhaal een Oostersch tintje aan de historie gaven, dan zou men wanen een hoofdstuk uit het Belgische Witboek te lezen, speciaal voor de liefhebbers van gefaisandeerde lectuur door een man van 't vak lekker gemaakt. En wij hebben dan ook reden genoeg, om er degenen, die dr. Kuyper gedocumenteerd hebben, van te verdenken, eenvoudig een stuk of wat verhalen uit den tijd der overrompeling van België te hebben uitgezocht en daarin de Vlaamsche en Waalsche persoons- en plaatsnamen door vage Turksche namen te hebben vervangen en in de plaats van "Duitsche soldaten": "kozakken" te hebben gezet.

Maar het mooiste van alles in die schunnige driestar is het besluit: "Nu pleiten we de Armeniërs niet vrij", heet het daar. "We weten zeer wel, hoe ze steeds loerden op de kans om van onder de Turken weg te komen, en wat de kozakken zich ten laste lieten komen, wordt vaak ook van de Turksche troepen verhaald".

Wat beduidt deze charabia?

"Wij pleiten de Armeniërs niet vrij" ... Beteekent zulks, dat de menschen, die in Klein-Azië door den kozakken zoo verschrikkelijk mishandeld zouden worden ... Armeniërs zouden zijn, en dat deze Armeniërs dit lot, volgens dokter Kuyper, in zekeren zin wel verdiend zouden hebben? ... en waardóór zouden ze 't dan hebben verdiend? ... Door hun pogingen om "van onder de Turken weg te komen"? ...

Wil dr. Kuyper nu zeggen, dat de kozakken de Armeniërs uitmoorden, omdat de Armeniërs de Turksche heerschappij afschudden willen? Of bedoelt hij, dat het maar goed is, dat ze nu eens door de kozakken worden uitgemoord, omdat zij zich tegen het gezag der Turken verzetten?

Het een is zoo zot als het ander, maar in ieder geval blijkt de bedoeling van den grooten Christen leider duidelijk te zijn: de Mahomedaansche Turken, de beulen, sedert eeuwen, van Armenië in bescherming te nemen tegen de Christen kozakken en tegen de Christen Armeniërs zelf!

"Wat de kozakken zich ten laste lieten komen" en "wordt vaak ook van de Turksche troepen verhaald". Voor wat de kozakken aangaat, is de beschuldiging formeel, zijn de feiten bewezen. Van de Turken wordt hetzelfde maar "verhaald".

Ieder fatsoenlijk mensch weet, dat juist het tegenovergestelde de waarheid is, – zooals trouwens de negen tienden van wat er in den "Standaard" staat.

Colofon