De Telegraaf, 21 oktober 1909
Bron: Koninklijke Bibliotheek

De Armeniërs

De besluiten, genomen op het Armenische Droschakistencongres, eenige weken geleden te Vama gehouden, zijn nu bekend geworden. Zij luiden:

De revolutionaire Armenische partij breekt met haar onder het oude regime aangenomen systeem van propaganda van de daad, en zal onder den nieuwen regeeringsvorm geenszins met geweld van wapenen strijden. Zij verklaart zich als constitutioneele partij en wil met de Jong-Turken samen arbeiden, om de reactie te bestrijden en de belangen der onderdrukte bevolking te verdedigen.

Om de eenheid voor het Ottomaansche rijk te bewaren, zal de partij alles in het werk stellen, om nationalistische neigingen te bestrijden.

Deze besluiten van de Armenische partij zijn voor de binnenlandsche politiek van het Ottomaanse rijk van groot belang; de regeering te Constantinopel behoeft niet langer bevreesd te zijn, dat troebelen, zooals onlangs nog te Adana voorkwamen, nog langer zullen plaats hebben, terwijl ook een interventie-mogelijkheid voor de Europeesche mogendheden, wegens zoogenaamde "Armenische gruwelen", in de toekomst uitgesloten zal zijn. Het christenhart der braven kan gerust zijn.

De besluiten werpen nog een eigenaardig licht op de vroegere gebeurtenissen, waarin de Armeniërs betrokken waren, en men kan er uit opmaken dat de Turken de Armeniërs niet zoo geheel en al als onschuldige lammeren doodknuppelden. Uit het Adana-proces bleek reeds voldoende dat de zoogenaamde moorden op Armenische christenen door de Armeniërs zelf met revolutionaire doeleinden geprovoceerd waren; nu erkent door deze besluiten de Armenische partij zelf, dat zij tot nu toe propaganda van de daad voerde, zoodat de Stamboelsche regeering volkomen in haar recht was, als zij geweld met geweld keerde.

Den armen mogendheden is nu echter een goede gelegenheid om haar hypocrisie bot te vieren ontnomen, en geen schepen zullen waarschijnlijk meer in naam der geslachte christenheid aan Klein-Azië's kusten verschijnen.

Colofon