Nieuwe Rotterdamsche Courant, 15 december 1916
Bron: Koninklijke Bibliotheek

Een Blauwboek over Armenië

LONDON, 14 December. (Reuter) Er is een Blauwboek verschenen over de slachtingen in Armenië. Het bevat een groot aantal authentieke bescheiden, die één lange lijst van gruwelen vormen, welke nauwelijks een weerga vinden in de nieuwe geschiedenis. Er blijkt uit hoe er ongeveer 1.800.000 Armeniërs in het heele Turksche rijk woonachtig waren in het begin van 1915. Daarvan zijn er naar schatting nog 600.000 in leven, alhoewel dezen zich in ellendige omstandigheden bevinden in de plaatsen waarheen zij weggevoerd zijn. Een tweede 600.000-tal is gedeeltelijk gedwongen tot den Islam over te gaan, voor een ander deel houden zij zich schuil in de bergen of zijn zij over de grens gevlucht. Ten naaste 600.000 Armeniërs zijn op schier ongelooflijk barbaarsche wijze ter dood gebracht. Het Blauwboek bevat tal van voorbeelden van de afschuwelijke bejegening, welke vrouwen en meisjes deelachtig worden.

De Times schrijft naar aanleiding van het Blauwboek: In zijn nota aan de Entente-mogendheden verklaart Duitschland dat het met zijn bondgenooten – Turkije inbegrepen – genoodzaakt is geworden de wapenen op te nemen ter verdediging van recht en vrijheid en der nationale ontwikkeling. In zijn nota aan den paus beweert Duitschland te zijn aangegrepen door mededoogen bij het zien van de onzegbare ellende der menschheid. Het Amerikaansche Blauwboek vormt een bijtijds komend commentaar op deze onbeschaamde beweringen.

Het Blauwboek verklaart dat de Jong-Turksche ministers en hun trawanten, die nadat Abdoel Hamid was afgezet, zich opwierpen als de apostelen van vrijheid, rechtstreeks en persoonlijk verantwoordelijk zijn voor de geweldigen misdaad van deze georganiseerde slachtingen; doch – voegt de Times hier aan toe – ten duidelijkste is gebleken dat de poging der Jong-Turken om hun Armeniaansche onderdanen uit te roeien, in de oogen der Duitschers recht was. Nimmer is er uit Berlijn een protest vernomen.

Zelf bevlekt met tallooze barbaarschheden, heeft Duitschland in de bedrijvers van deze slachtingen kameraden gansch naar zijn aard gevonden, en thans heeft het de driestheid te beweren dat het bekommerd is over het lot der lijdende menschheid. Zonder de aanmoediging en de stilzwijgende goedkeuring der Duitsche regeering zou de op groote schaal bedreven uitroeiing, waarvan het Blauwboek gewaagt, nimmer zijn beproefd.

Colofon