Terug naar vorige pagina 
Leeuwarder Courant, 9 oktober 1895
Bron: Digitaal Archief Noord-Nederland
Algemeen overzicht
We willen hier een telegram opnemen, dat
den beknopten inhoud weergeeft der berichten,
die de Engelsche correspondenten te
Constantinopel naar Londen overseinen. Het
feit, dat al die berichten gelijkluidend zijn,
onverschillig of ze komen van den vertegenwoordiger
van de Standard of van dien der
Daily News of Daily Chronicle, geeft vertrouwen
in hunne juistheid.
Engeland is te zeer geïnteresseerd bij de
Armenische quaestie, om maar zoo voetstoots
aan te nemen, wat een enkel Engelsch blad
schrijft. Maar wanneer de groote bladen,
die over de aanleiding tot de moorden geheel
verschillende meeningen hadden, het nu allen
eens zijn, dat de wanorde heerscht op de
straten te Constantinopel en de onrust in
Turkije, kan men moeilijk meer twijfelen aan
de vertrouwbaarheid der inlichtingen.
De correspondenten der Standard, Daily
News, Daily Cronicle te Constantinopel gaan
voort kolommen-lange telegrammen te zenden
over den staat van zaken aldaar, dien zij
verschrikkelijk noemen, zegt bovengenoemd
telegram. De correspondent der Chronicle
seint, dat het schrikbewind voortduurt, dat
elken nacht in de voorsteden Armeniërs vermoord
worden door Koerden, Perzen, softa's
(Turksche studenten), zoo goed als onder de
oogen der Turksche politie. In die berichten
wordt gelogenstraft het beweren der overheid,
dat de rust hersteld zou zijn. Ruim duizend
Armenische mannen en vrouwen vertoeven
nog in de Christen-kerken, waar zij door
giften van brood in het leven worden gehouden.
De handel staat geheel stil. Na
zonsondergang durven alleen de Europeanen
zich op straat te vertoonen. De huiszoekingen
en arrestaties door de politie duren voort. Er
is geen twijfel of de sultan moet rechtstreeks
voor het voortduren van dezen toestand worden
verantwoordelijk gesteld.
De correspondent der Standard acht 't onweersprekelijk
dat geheime agenten van den
sultan de moorden op Christenen door de
softa's enz. hebben helpen aanstichten. Die
van de Standard verzekert, dat aan beide
zijden van den Bosporus in de dorpen voortdurend
geweldenarijen worden bedreven.
Reeds zijn 123 Armeniërs op het Armenisch
kerkhof begraven; en toch wordt beweerd
dat het aantal lijken van Armeniërs, in den
Bosporus en in de zee van Marmora geworpen,
nog veel grooter is. De kerken worden
steeds met vluchtelingen gevuld. De toestand
moet zeer kritiek zijn, hachelijker dan in de
vorige week. De Standard-correspondent voegt er
bij, dat ongetwijfeld het Armenische
anarchistenverbond Huitjah, welks program
hij mededeelt, de eerste woelingen hebben
opgewekt, De Daily News vernam, dat de
Armeensche patriarch een lijst der vermisten
heeft opgemaakt, en dat die reeds 400 namen
bevat. De patriarch zond aan de gezanten
een memorie, inroepende de hulp der groote
mogendheden, en bewerende dat de Turksche
politie helpt bij de moorden der softa's.
Bij het lezen van deze ergerlijke tijdingen
verklaart men dan ook beter de houding der
Europeesche gezanten, die allen, zonder uitzondering,
partij kiezen tegen de Turksche
regeering en, na gehouden beraadslaging,
een ernstig protest indiende.
Inmiddels is er iets komisch in het volgende.
Na de moorden van 30 September
en volgende dagen werd de groot-vizier Said-pacha
ontslagen en vervangen door Kiamil-pacha.
Europa jubelde; het was het begin
van de beterschap der Porte, zeide men.
Maar nu wordt de minister van Buitenlandsche
Zaken Turkan-pacha, ontslagen en... hij wordt vervangen door denzelfden
Said-pacha, wiens ontslag zoo luide was
toegejuicht. De mogendheden zullen dezen
antipathieken staatsman dus nog langer en
van nog dichterbij kunnen genieten!
