De Gelderlander, 22 mei 1895
Bron: Regionaal Archief Gemeente Nijmegen

Turkije

De leden der enquête-commissie in Armenië zijn getrokken langs de verkoolde ruïnes van de dorpen Shenik en Gemal, liggende midden tusschen verwoeste velden, en kwamen daarna aan te Cellyegoozan of Chelie Guzan. Hier vonden zij 120 huizen, die door het vuur waren verwoest; de bewoners in elendigen toestand, wonende in hutten. En in deze plaats ontdekten de afgevaardigden ook zonder eenige moeite de beide kuilen, waarin de ongelukkige Armeniërs geworpen werden.

Toen de afgevaardigden dit alles hadden gezien, zijn zij teruggekkerd naar Moosh, om verslag uit te brengen van hun bevindingen, zooals zij thans hebben gedaan.

Het plegen van gruwelen staat vast, is een feit. En maatregelen, waardoor deze gruwelen in het vervolg voorkomen worden, werden opgespoord en zijn gevonden. De dragomans van de Britsche, Russische en Fransche gezantschappen hebben den elfden Mei den Sultan een schema van hervormingen aangeboden, welke volgens hunne meening moeten worden ingevoerd.

Welke de voorgestelde hervormingen zijn, is voorloopig een geheim, d.w.z. men weet er niet alles van, maar toch genoeg om te doen vermoeden hoe de regeling zijn zal.

Bekend is, de "Standard" deelt het althans mee, dat de hervormingen gebaseerd zijn op in Turkije reeds bestaande wetten en regelingen; het derde deel der ambtenaren in de Armenische provinciën moeten christenen zijn; de mogendheden zullen het recht van veto hebben bij het benoemen van den gouverneur; er zal een "High Commissioner" – geen Europeaan – worden belast met het uitvoeren der hervormingen en wiens benoeming moet worden goedgekeurd door de mogendheden.

Een commissie, bestaande uit muzelmannen en christenen, zal gevestigd worden te Constantinopel en van daar uit een scherp toezicht houden over het beheer der Armenische villayets.

De gendarmerie zal aangeworven moeten worden uit christenen en muzelmannen. De bewoners van het Sassoen-district zullen worden schadeloos gesteld en de Koerden moeten ontwapend.

Colofon