Algemeen Handelsblad, 23 juni 1920
Bron: Koninklijke Bibliotheek

Armenië - Nieuwe bedreiging

De correspondent van de "Times" te Konstantinopel seint dat alle Engelsche oorlogsschepen naar Konstantinopel zijn ontboden.

Voorts seint hij dat de voorbereidende maatregelen worden getroften om het Engelsch garnizoen uit Batoem terug te trekken. De redenen zijn van zuiver militairen aard. Zoolang de Engelschen de stad bezet houden, is er geen kans op een aanval der Bolsjewik i, maar aan den anderen kant komen die troepen vrij voor actie in Turkije en is het terugtrekken der troepen een zuinigheidsmaatregel, daar de transportkosten van Konstantinopel naar Batoem belangrijk zijn.

Tegenover deze geringe voordeelen van militairen aard, staan de groote politieke nadeelen. Door onze aanwezigheid te Batoem, zegt de "Times", hebben wij daar de orde gehandhaafd en de Mohammedanen die tegen ons zijn, in toom gehouden. Door ons vertrek zal dit alles veranderen.

Van ernstige gevolgen zal het terugtrekken der bezetting zijn voor Georgië en Armenië. Kort na den 8en Mei, den dag der onderteekening van het verdrag met Sovjet-Rusland, aanschouwde de regeering van Georgië de aanwezigheid der Engelsche troepen te Batoem met kwalijk verholen ontevredenheid.

Toen echter de Russische roode troepen, onder voorgeven deel uit te maken van het Sovjetleger van Azerbajan, in werkelijkheid echter behoorende tot het elfde roode leger, met hoofdkwartier te Astrakan, Georgië aanvielen en niet dan met moeite werden teruggedreven, en toen na het sluiten van den wapenstilstand met de Sovjet der Tartaren, groote troepen wilde volkstammen, van Sovjetgebied gekomen, de noordelijke grenzen van Georgië aanvielen, wijzigde zich de meening te Tiflis al zeer snel, en won de opinie veld, dat men door de Sovjet-diplomaten was beet genomen.

Wat nu Armenië betreft, het terugtrekken der Engelsche troepen uit Batoem zou de laatste band verbreken, die dit ongelukkige land aan Europa verbindt.

De gecamoufleerde bolsjewistische regeering van Bakoe heeft Armenië bevolen 6000 man roode troepen toe te staan door Armenië naar Tabriz, de hoofdstad van Perzisch Azerbajan, op te rukken, onder belofte het leven en de eigendommen der Armeniërs op den doortocht te zullen ontzien.

De Armeniërs echter, wetende wat van zulke beloften te verwachten is, weigerden, zij het maar passief mee te werken aan een nieuwen inval in Perzië, die tevens een indirecte aanval zou zijn op Engeland. Zij onthielden hun toestemming, wat meer zegt, zij verdreven de voorhoede van het oprukkende leger uit hun land.

De Armeensche Republiek, welker bevolking door dan toevloed van vluchtelingen van Turksch en Tartaarsch gebied verdrievoudigd is, is wat de voedselvoorziening, ammunitie en kleeding betreft, afhankelijk van Batoem.

Indien deze stad in Turksche handen valt, wat zeer waarschijnlijk is, zal de Armeensche Republiek geïsoleerd worden, aan den honger worden prijsgegeven en moeten ten onder gaan door gebrek of door het zwaard.

De "Times"-correspondent voegt daaraan toe dat er wel enkelen in Engeland zullen zijn die dit slot zouden wenschen om van den last af te zijn, maar de groote massa conservatieven, liberalen, arbeiders zullen een dergelijk gevaar niet willen loopen.

Want het zou een verraad zijn tegenover de Armeniërs, die door de groote staatslieden, vooral Engelsche, door redevoeringen en vage beloften zijn aangemoedigd in hun Ententophiele houding.

Colofon