Algemeen Handelsblad, 18 juli 1923
Bron: Koninklijke Bibliotheek

De teekening van het Vredesverdrag

De Sovjetregeering uitgenoodigd.

LAUSANNE, 17 Juli. (B.T.A.) De vredesconferentie noodigde de sovjetregeering telegrafisch uit om op 21 dezer de conventie inzake de zee-engten te komen teekenen. Desgewenscht zal zij evenwel ook gedurende de eerstvolgende drie weken gelegenheid hebben om te Konstantinopel het protocol te teekenen.

Nadere bijzonderheden.

LAUSANNE, 17 Juni. (B.T.A.) De laatste plenaire zitting der conferentie zal niet openbaar zijn.

Het politieke, het economische en het financieele comité kwamen achtereenvolgens bijeen.

Het politieke comité nam zonder discussie het protocol aan omtrent de ontruiming van de bezette gebieden en de wateren van het nieuwe Turkije.

Het nieuwe protocol betreffende Karagatsj en de toelating van België en Portugal tot de onderteekening der economische en financieele bepalingen van het vredesverdrag zijn vermeldenswaard.

De onderteekening van het verdrag zal officieel den staat van vrede herstellen tusschen Portugal en Turkije.

Alle delegatieleiders zonder uitzondering gaven Turkije in overweging onverwijld en op ruime schaal amnestie te verleenen, ingaande bij de onderteekening van het verdrag. Zij drongen er op aan, dat deze amnestie ook zooveel mogelijk zou worden verleend aan de verbannen Armeniërs.

Ismet antwoordde, dat er amnestie zou worden verleend volgens de bepalingen der conventie, doch hij eischte voor Turkije het recht op om ten aanzien van de Armeniërs deze zelf vast te stellen.

Bij de sluiting der zitting gaf Sir Horace Rumboldt uiting aan zijn vreugde over de gesloten overeenkomst.

Het tweede comité vergaderde vervolgens onder voorzitterschap van Pellé.

Hij deed voorlezing van een intergeallieerde verklaring omtrent de gesloten overeenkomsten en sprak de hoop uit, dat zij ten uitvoer zouden worden gelegd. De geallieerden behielden zich het recht voor om met alle middelen de naleving te verzekeren.

Ismet antwoordde, dat de Turksche regeering in onderhandeling zou treden met de houders van Turksche stukken en herhaalde, dat de betaling der coupons noch in ponden sterling noch in goud kon geschieden.

Pellé constateerde, dat de verklaringen van Ismet die der geallieerden niet verzwakten en dat de partijen tot nader order verplicht waren de overeenkomsten na te leven.

Venizelos verklaarde, dat de onderhandelingen tusschen de houders der schuldbewijzen en Turkije aan dit laatste voordeelen verschafte ten aanzien van de betaling der coupons der schuld in Griekenland. De bepalingen van het verdrag zullen niet beletten, zeide hij, dat ook Griekenland met de houders der stukken beraadslaagt, doch deze quaestie raakt op het oogenblik de geallieerde regeeringen niet.

Het economisch comité kwam bijeen onder leiding van Montagna en nam het protocol inzake de concessies aan.

Rumboldt las een verklaring voor, waarin leedwezen werd uitgesproken over het feit, dat Ismet is teruggekomen op zijn vroegere verklaringen ten aanzien van de Turksch Petroleum Cy. Engeland beschouwt deze concessie als geldig en zal Turkije verantwoordelijk stellen voor een eventueel in gebreke blijven.

Ismet antwoordde, dat hij arbitrage had voorgesteld.

De Amerikaansche waarnemer zeide zich te verheugen over de algemeene regeling der consessies.

De Japansche vertegenwoordiger zal het protocol nopens de concessies niet teekenen, daar er in Turkije geen enkel Japansch consessionaris is. Niettemin blijft Japan steeds voorstander van het beginsel der open deur.

Pellé verzocht vervolgens om het privilege der Ottomaansche Bank met twee jaar te verlengen.

Ismet beloofde hierover met zijn regeering te zullen beraadslagen.

De vertegenwoordiger van Bulgarije sprak de hoop uit, dat aan de Bulgaarsche aanspraken op de Egeïsche Zee eenmaal voldoening zou worden verschaft.

Montagna verklaarde ten slotte, dat het vredesverdrag zeker niet volmaakt was, doch dat het waard was te worden nageleefd.

Pellé richtte daarop nog het woord tot de Turksche journalisten, waarbij hij uiting gaf aan de hoop dat de contracteerende partijen, met name Turkije, het verdrag zullen aanvullen en verbeteren.

Colofon