Algemeen Handelsblad, 15 december 1916
Bron: Koninklijke Bibliotheek

Een Engelsch blauwboek

LONDEN, 14 Dec. (Reuter.) Er is een Blauwboek over de slachting onder de Armeniërs verschenen, die uit een verzameling authentieke documenten bestaat welke een lange opsomming van afgrijselijkheden uitmaken, waaraan de wederga moeilijk in de oude geschiedenis en in die van den modernen tijd te vinden is.

Er woonden, volgens het Blauwboek, in het begin van 1915 in het geheele Turksche rijk ongeveer 1.800.000 Armeniërs. Naar schatting leven er hiervan thans nog 600.000, maar in ellendige omstandigheden, in de plaatsen waarheen zij weggevoerd zijn

Zeshonderdduizend Armeniërs zijn òf gedwongen tot den Islam bekeerd, of houden zich verborgen in de bergen òf ontkwamen over de grenzen.

Zeshonderdduizend werden vermoord onder bijna ongelooflijk barbaarsche omstandigheden.

Het Blauwboek is vol voorbeelden van de afschuwelijke behandeling, die den Armenischen vrouwen en meisjes aangedaan werd.

De "Times" merkt in eene bespreking van het Blauwboek op, dat Duitschland in zijn nota aan de Entente verklaart, dat het, evenals zijne bondgenooten, ook Turkije daarbij inbegrepen, gedwongen werd om de wapenen op te nemen om het recht en de vrijheid van hunne nationale ontwikkeling te verdedigen.

In de nota aan den Paus zegt Duitschland, dat het door medelijden met de onbeschrijfelijke ellende der menschheid bewogen is.

Het Blauwboek over Armenië levert een commentaar op deze onbeschaamde beweringen. Het Blauwboek verklaart, dat de Jong-Turkschse ministers en hun aanhang, die zich, toen zij Abdul Hamid uit den weg geruimd hadden, als de apostels van de vrijheid voorstelden, direct en persoonlijk aansprakelijk zijn voor de misdaad op reusachtige schaal, die deze georganiseerde slachtingen uitmaken. Maar, gaat de "Times" voort, het is zoo duidelijk mogelijk gebleken, dat de poging der Jong-Turken om hunne Armenische onderdanen uit te moorden, door de Duitschers goedgekeurd werd. Nooit is daartegen van Berlijn uit geprotesteerd.

Zelf besmeurd door tallooze barbaarschheden, heeft Duitschland in de bedrijvers van deze gruweldaden kameraden gevonden, die geheel naar zijn smaak zijn en toch verstout het zich heden om te verklaren dat het door het lot der lijdende menschheid bewogen wordt. Zonder de aanmoediging en de stilzwijgende goedkeuring van de Duitsche regeering, zou deze uitroeiing, die in het Blauwboek omschreven wordt, nooit beproefd zijn geworden.

Colofon