Terug naar vorige pagina 

De Volkskrant, 14 juni 2005
Bron: de Volkskrant

Feit: Armeniërs zijn gericht gedeporteerd
Door Jos Weitenberg

Het artikel van Justin McCarthy over de Armeense genocide behoeft een reactie. McCarthy behoort tot de weinige niet-Turkse geleerden die het bestaan van een Armeense genocide ontkennen. Zijn argumenten zijn al jaren dezelfde. Hij vertoont geen neiging serieus in te gaan op de weerleggingen van zijn vakgenoten.

Twee punten vallen op in dit artikel. Allereerst de stelling dat Armeniërs en Turken gelijkwaardige tegenstanders waren in een oorlogssituatie. Dit is een valse voorstelling van zaken.

De Armeniërs waren slachtoffer van gerichte deportatie. De weerbare Armeense mannen zijn onder de wapenen geroepen en vermoord. De deportaties waren bestemd voor ongewapende vrouwen en kinderen. De deportaties waren georganiseerd en systematisch gericht op specifieke bevolkingsgroepen (Armeniërs en Syriërs) en eindigden in de woestijnen van het huidige Syrië. Dat daarbij voedsel werd verstrekt uit de voorraden van het Ottomaanse leger, zoals het artikel stelt, wordt weersproken door talloze ooggetuigenverslagen.

Het is waar dat Armeniërs zich incidenteel hebben verzet, dat er gewapende nationalistische verzetshaarden zijn geweest en dat er ook misdaden tegen de Turkse bevolking zijn begaan. Dit verzet , als "oorlog" te betitelen, is een gotspe. Men dient de discussie wel, zuiver te houden.

In de tweede plaats valt op dat McCarthy het zwijgen van de Turkse regering over de gebeurtenissen betreurt en dit verklaart "uit vrees dat de Turkse bevolking wraak zou willen nemen". Op wie dan wel? Sinds 1915 wonen er nauwelijks Armeniërs meer in Turkije, bewijs op zich van een geslaagde genocide. De enkelingen die na de oorlog terug durfden komen zijn inderdaad alsnog (uit wraak derhalve?) vermoord.

Dat de huidige Turkse bevolking onbekend is met de etnische zuiveringen – van Armeniërs, Syriërs, Grieken en Koerden – die gepaard gingen met de stichting van het moderne Turkije in het tweede en derde decennium van de twintigste eeuw, valt zeker te betreuren. De door Turkije gewenste toetreding tot de EU biedt eindelijk een gelegenheid dit soort feiten onder ogen te zien.

Het artikel van McCarthy verdraait en ontkent de feiten en is geen zinvolle bijdrage aan een verzoening.

De auteur is bijzonder hoogleraar Armeense Studies aan de Universiteit Leiden.