Terug naar vorige pagina
De Volkskrant, 13 september 2011
Bron: de Volkskrant
Verbod op negationisme
Door Peter Giesen
Het is goed bedoeld, maar een verbod op het ontkennen van genocide is ongewenst en contraproductief.
Het ontkennen van de holocaust is onzinnig, smakeloos en kwetsend voor overlevenden en nabestaanden. Het is ook een marginaal verschijnsel, dat door zeer weinig mensen serieus wordt genomen. Toch verdedigt Kamerlid Joël Voordewind (ChristenUnie) vandaag een voorstel om het ontkennen van genocide strafbaar te stellen.
Het voorstel komt voort uit sympathieke motieven, maar moet om principiële en pragmatische gronden worden afgewezen. Een verbod op negationisme het ontkennen van genocide, zoals de holocaust of de Armeense genocide van 1915 staat op gespannen voet met de vrijheid van meningsuiting. In principe hebben burgers het recht hun mening kenbaar te maken, ook al is die onjuist en voor sommige mensen zelfs kwetsend. Foute opvattingen kunnen beter in het maatschappelijk debat worden bestreden dan voor de strafrechter.
Vervolging maakt de negationisten belangrijker dan zij zijn. Nu blijven de meeste uitingen van negationisme onopgemerkt, behalve in de kleine kring van genocide-ontkenners zelf. Als zij voor de rechter worden gesleept, krijgen zij een podium en kunnen zij zich voordoen als martelaren van het vrije woord.
Natuurlijk is de vrijheid van meningsuiting nooit absoluut. Er zijn situaties denkbaar waarin mensen zo zwaar beledigd of gekrenkt worden door de ontkenning van de holocaust dat strafrechtelijk ingrijpen gewenst is. Ook is denkbaar dat het ontkennen van genocide bijdraagt aan het opvoeren van de spanningen tussen bevolkingsgroepen, waardoor gevaar ontstaat. De Amerikaanse opperrechter Oliver Wendell Holmes vergeleek zulke situaties met het roepen van "brand" in een vol theater. Soms zijn woorden wel gevaarlijk, en daarmee strafbaar.
In dat geval geeft de huidige wet voldoende mogelijkheden om op te treden. Dat is beter dan een algeheel verbod op negationisme, dat bovendien moeilijk te handhaven zal zijn gezien de beperkte capaciteit van politie en justitie.
Peter Giesen is redacteur van de Volkskrant