Terug naar vorige pagina 

De Volkskrant, 13 februari 2007
Bron: de Volkskrant

De Nieuwe Kerk laat zich dicteren - nu door Turkije
Van onze verslaggever Robert van Gijssel

Amsterdam - De Amsterdamse Nieuwe Kerk paste catalogusteksten aan en schrapte een artikel over de Armeense genocide.

De Amsterdamse Nieuwe Kerk heeft wetenschappelijke artikelen laten aanpassen en in een geval geweerd uit de catalogus bij de tentoonstelling Istanbul, omdat ze de Turkse overheid onwelgevallig waren. Het is de tweede keer dat De Nieuwe Kerk op verzoek van een overheid een catalogus aanpast: in 2004 werd een sticker met een nieuwe grens geplakt over een landkaart van Marokko, bij de tentoonstelling Marokko.

Voor de tentoonstelling Istanbul, die op 16 december vorig jaar werd geopend, had De Nieuwe Kerk Nederlandse turkologen gevraagd een artikel te schrijven over de Osmaanse geschiedenis en het ontstaan van Istanbul. De artikelen werden voor publicatie ter inzage aangeboden aan het Turkse ministerie van Cultuur en Toerisme.

Het Nederlandse tijdschrift over het Midden-Oosten ZemZem meldt vandaag dat Turkije wijzigingen wilde aanbrengen in onder andere een artikel van de turkoloog Jan Schmidt, die is verbonden aan de Leidse universiteit. Schmidt had geschreven over de stichting van de stad Istanbul door Griekse kolonisten. Volgens Schmidt werd hem tevens verzocht passages te verwijderen over de aanwezigheid van Koerden in Istanbul, en over homoseksualiteit onder Osmanen. Een artikel over de genocide op de Armeniërs is geheel teruggetrokken, omdat de auteur niet wenste in te stemmen met de voorgestelde wijzigingen.

Volgens woordvoerder Frans van der Avert van De Nieuwe Kerk is het artikel geschrapt, omdat de auteurs en de Turkse overheid niet tot elkaar waren te brengen. "Soms moet je na wederzijds overleg concluderen dat je er samen niet uitkomt. En we wilden, uit respect voor de auteurs en de Turkse overheid, niet tot een compromis komen." De catalogus is volgens hem verschenen "met respect voor elkaars opvattingen".

Of Turkije heeft gedreigd met het opzeggen van de medewerking aan de tentoonstelling als de artikelen niet zouden worden aangepast, wil Van der Avert niet zeggen. "Dat is allemaal giswerk." De Turkse overheid heeft veel kunstvoorwerpen uitgeleend voor tentoonstelling in Amsterdam. Volgens Van der Avert is het normaal dat Turkije inzage kreeg in de officiële uitgaven rond de tentoonstelling. "Zo is onze werkwijze."

In 2004 drong de Marokkaanse overheid met succes aan op een wijziging in de catalogus bij de tentoonstelling Marokko, 500 jaar cultuur. Op het laatste moment werd een sticker met een aangepaste landkaart geplakt over een onwelgevallige maar correcte landkaart van Marokko. Op de sticker was de Westelijke Sahara afgebeeld als integraal deel van Marokko, zoals de Marokkanen dat graag zien. De EU erkent deze grens niet.