Terug naar vorige pagina 
De Volkskrant, 12 oktober 2007
Bron: de Volkskrant
Geopolitiek belang of goed fatsoen
Van onze correspondent Philippe Remarque
WASHINGTON - Weer moet de Amerikaanse politiek kiezen wat zwaarder weegt: het militaire en geopolitieke belang van een goede band met Turkije of het morele belang recht te doen aan de massamoord op de Armeniërs in 1915.
Republikein Chris Smith was woensdag één van de 27 leden van de buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden die voor de omstreden resolutie stemde: "Ik beschouw mezelf als een vriend van Turkije, maar vrienden laten hun vrienden geen misdaden tegen de menselijkheid plegen".
Zijn partijgenoot Dan Burton was één van de 21 tegenstemmers: "Dit is krankzinnig. We zitten midden in twee oorlogen en hebben soldaten daar die gevaar lopen en dan overwegen we een schop in het gezicht van de enige bondgenoot die ons daar helpt."
De resolutie roept de president op de moord op 1,5 miljoen Armeniërs "als genocide te erkennen". In november wordt de tekst plenair in stemming gebracht in het Huis van Afgevaardigden. Een meerderheid belooft voor te stemmen. In de Senaat heeft dezelfde resolutie minder kans. Maar de Armeense lobby is verder gekomen dan in 2000, toen president Clinton de leiders in het Congres van een stemming wist af te brengen.
De resolutie heeft uitsluitend symbolische betekenis, maar dat maakt het gevecht op Capitol Hill niet minder heftig. Bij het debat in de buitenlandcommissie zaten op de eerste rij vier hoogbejaarde Armeense dames in rolstoelen met roze "I'm a survivor"-stickers op hun kleren.
Congresleden worden voortdurend met brieven bestookt van Armeense Amerikanen. Je kunt ze met enkele klikken versturen op de site van het Armenian National Comittee of America, een lobbyclub met kantoor in Washington.
De druk van de andere zijde is ook niet gering. Turkije heeft miljoenen uitgegeven aan advertenties en lobbyisten, onder wie ex-parlementariër Dick Gephardt (die vóór een resolutie stemde toen hij nog in het Congres zat). Huisvoorzitter Nancy Pelosi kreeg een brief van acht voormalige Amerikaanse ministers van Buitenlandse Zaken die haar opriepen de nationale belangen van de VS niet te schaden met een resolutie.
President Bush belde persoonlijk afgevaardigden op om ze van een "aye"-stem af te houden. Enkele uren voor de stemming confereerde hij in het Witte Huis met zijn ministers en – via een straalverbinding – zijn commandanten in Irak. En hij waarschuwde voor de camera's dat de resolutie de verhouding met "een belangrijke bondgenoot in de wereldwijde oorlog tegen terreur ernstig zou schaden". Minister Gates van Defensie zei dat de Turken de luchtmachtbasis Inçirlik zouden kunnen sluiten. Hij legde uit dat driekwart van de Amerikaanse bevoorrading van de eenheden in Irak via Turkije loopt.
Voorzitter Lantos van de buitenlandcommissie erkende het risico dat de soldaten in Irak "een nog zwaardere prijs betalen". En toch stemde hij voor. Net als de negen andere commissieleden uit Californië, waar 231.777 Armeniërs wonen. Dat speelt een essentiële rol. Adam Schiff, opsteller van de resolutie, en huisvoorzitter Pelosi, die de resolutie gaat voorleggen, hebben kiesdistricten vol Armeniërs.
