Terug naar vorige pagina 

Trouw, 30 maart 2007
Bron: Trouw

"Langzaam of snel, dit proces moet doorgaan"
Door Erdal Balci

Istanbul - "Hrant Dink was geen provocateur. Hij koos zijn woorden voorzichtig, en was heel aardig." Etyen Mahcupyan volgt zijn vermoorde vriend op bij de Armeense krant Agos.

Hoe moet het voelen om de functie van je beste vriend te gaan bekleden die kort geleden is doodgeschoten? Om elke dag in zijn kamer te zijn, om de hele tijd op zijn stoel te zitten? In een omgeving waar overal de foto’s van die glimlachende kameraad hangen? Etyen Mahcupyan, de opvolger van Hrant Dink als hoofdredacteur van de Armeense krant Agos: "Ik probeer te vergeten dat hij dood is. Soms sta ik om vijf uur ’s ochtends op en realiseer me dat Hrant dood is. Maar die gedachte ban ik weer snel uit mijn hoofd."

De doodgeschoten Armeense journalist Hrant Dink, die hoofdredacteur was van de Armeense krant Agos, en Etyen Mahcupyan, een vooraanstaand intellectueel in Turkije, waren hartsvrienden. Toen Dink vanwege zijn uitspraken over de Armeense genocide voor de deur van de krant in het hoofd werd geschoten, had Mahcupyan niet veel tijd om te rouwen. Enkele weken daarna ging hij in op het voorstel om Dink op te volgen bij Agos. Dat betekende een overstap van een van de grootste Turkse kranten, Zaman, naar een minderheidskrant met een oplage van zevenduizend.

Geen rationele, maar een emotionele overstap. Mahcupyan: "De krant is klein, dat wel. Wat wij dus moeten doen, is ervoor zorgen dat Agos ook een grote krant wordt. Daar ga ik aan werken."

Hij heeft zich lang het hoofd gebroken over waarom Dink het doelwit werd van de Turkse ultra-nationalisten. Dink was namelijk niet iemand die uitblonk in provoceren. Hij koos zijn woorden voorzichtig. En hij was een heel aardige man. "Ten eerste, de aanslag is niet alleen het werk van een handjevol fascisten uit de stad Trabzon. Hrant is door nationalistische krachten binnen de staat aangewezen als doelwit. Door de rechtszaken die ze tegen hem openden zeiden ze op hun manier: "Dat is de man die jullie moeten hebben". Hrant was doelwit omdat hij een ongelofelijk eerlijke man was. Als hij een betoog had, was iedereen overtuigd. Hij straalde die eerlijkheid uit op de televisie. Mensen dachten: "Het zal wel waar zijn wat deze man zegt". Dat was een doorn in het oog van de extreem-rechtse Turken. Ze wilden van hem af", vertelt Mahcupyan.

Wat zijn veiligheid betreft, zegt hij laconiek: "Bij de Turkse krant waar ik columnist was, heeft me ten afscheid een auto en een chauffeur gegeven. Ik weet niet of ik me daardoor veiliger moet voelen." Er verschijnt een grijns op zijn gezicht.

Hij wil met zijn krant bijdragen aan het democratiseringsproces van Turkije. Een proces dat volgens hem valt of staat met de onderhandelingen met de Europese Unie.

"Ik heb geen idee of Turkije ooit volledig lid wordt van de EU. Wat mij betreft heeft het ook geen prioriteit. Het gaat er om dat Turkije de EU-dynamiek niet kwijtraakt. Of het langzaam gaat of snel, dit proces moet doorgaan. Als het eenmaal stokt, ben ik bang dat de draad van democratisering niet meer wordt opgepakt", zegt hij.

Hoewel hij een Armeniër is en een christelijke achtergrond heeft, komt hij er openlijk voor uit dat hij de huidige regering van de islamistische AK-partij steunt. Volgens hem zijn het de islamisten die van Turkije een open maatschappij kunnen maken.

Etyen Mahcupyan: "De Turkse seculiere elite wil de totalitaire staatsideologie niet loslaten. Ze wil haar privileges niet kwijt. Ze zijn ook vervreemd van het volk. In mei gaat het Turkse parlement de nieuwe president kiezen. Ik hoop dat premier Erdogan president wordt. Want het presidentiële paleis is als een soort fort van de seculiere, militaristische elite. Ik hoop dat ze dat fort verliezen."