Terug naar vorige pagina
Trouw, 27 september 2001
Bron: Trouw
Paus herdenkt doden genocide in Armenië
Van onze redactie religie & filosofie
AMSTERDAM - Terwijl de Frans-Armeense zanger Charles Aznavour (77) het Ave Maria zong, knielden paus Johannes Paulus II en het hoofd van de apostolisch-Armeense kerk, Karekin II, samen neer en baden voor de 1,5 miljoen slachtoffers van het bloedbad dat de Turken in de periode 1915-1923 onder de Armeniërs aanrichtten.
Het was een logisch uitvloeisel van hun bijeenkomst vorig jaar november, toen beide kerkleiders in een gezamenlijke verklaring de anderhalf miljoen Armeense doden als genocide betitelden, zonder overigens de schuldigen bij naam te noemen. Desondanks leidde de uitspraak tot grote woede van de regering in Ankara. Die vindt dat de Armeniërs hun dodental overdrijven en met opzet verzwijgen dat omgekeerd de Armeniërs tienduizenden Turken hebben omgebracht.
Toch hebben ook het Franse en het Italiaanse parlement de Turkse daden als genocide betiteld. Dat lijkt zeer gerechtvaardigd gezien het feit dat driekwart van de in het Osmaanse rijk levende Armeniërs werd uitgeroeid. Grote schuldige was Talaat Pasja, minister van binnenlandse zaken.
Ditmaal vermeed de paus het beladen woord "volkerenmoord". In zijn gebed bij het genocide-monument op een heuvel bij de Armeense hoofdstad Jerevan nam hij de term "metz yegern" in de mond, wat in het Armeens "misdaad" of "groot kwaad" betekent. Of hem dat veel krediet bij de Turken zal opleveren is zeer de vraag want de Armeniërs gebruiken deze term als verwijzing naar de genocide van 1915.
In een korte toespraak had JPII het over "het verschrikkelijke geweld dat het Armeense volk is aangedaan". Hij zei dat hem dit met afschuw vervulde. "We zijn ontzet omdat dergelijke onmenselijkheid ook nu nog bestaat in de wereld" aldus de rooms-katholieke kerkleider.
De 81-jarige paus begon zijn tweede dag in Armenië met een beleefdheidsbezoek aan president Kotsjarian. Later op de dag woonde hij een oecumenische kerkdienst bij. Het is de eerste keer dat Johannes Paulus II het land bezoekt. Dat kent slechts een minderheid aan rooms-katholieken.
Op de eerste dag, dinsdag, moest de paus een toespraak afbreken, omdat hij last kreeg van ernstige trillingen. Later op de dag leek hij weer te zijn opgeknapt. Ook gisteren was er ogenschijnlijk niets aan de hand.