Terug naar vorige pagina 

De Telegraaf, 22 juli 2003
Bron: de Telegraaf

Assyriers eisen aandacht voor "vergeten genocide"
Door Ruud Mikkers

Gedurende de Eerste Wereldoorlog werden honderdduizenden christenen (Armeniers, Assyriers en Grieken) in het Ottomaanse Rijk vermoord onder de heerschappij van de extremistische Jonge Turken. Een vooropgezet "plan" aldus
de nabestaanden van de slachtoffers.

Gedurende de Eerste Wereldoorlog werden honderdduizenden christenen (Armeniers, Assyriers en Grieken) in het Ottomaanse Rijk vermoord onder de heerschappij van de extremistische Jonge Turken. Een vooropgezet "plan" aldus de nabestaanden van de slachtoffers.

De laatste jaren heeft de "Armeense genocide" internationaal de nodige aandacht gekregen. Maar hoewel er zo'n 1,5 miljoen Armenen werden gedood, werden de Assyriers relatief nog harder getroffen. Onder de Assyriers is het bloedbad bekend onder de naam "Seyfo", wat zoveel betekent als zwaard.

Maar was het wel volkerenmoord? Ja, zeggen de Assyriers en Armeniers, nee, zegt Turkije. De strijd tussen beide partijen over de schuldvraag is na 88 jaar nog even fel.

Sabri Atman, een Assyrische schrijver en bestuurslid van Stichting Assyria (een belangenvereniging van Assyriers in Nederland), strijdt voor erkenning van het bloedbad waarbij volgens hem twee miljoen christenen zijn vermoord. Hij spreekt van genocide, want voor WOI was 33 procent van de Turkse bevolking van christelijke origine, terwijl dit na 1918 nog maar 0,1 procent bedroeg.

Niet iedereen is vermoord, 2,7 miljoen mensen werden gedwongen te verhuizen. Armeniers en Assyriers leven sindsdien verspreid over heel de wereld. Alleen al in Nederland leven er ongeveer 20.000.

Volgens Hatun Eksen, voorzitter van Stichting Assyria, wordt er in de Turkse geschiedenisles met trots over de duistere periode gesproken. Ze wil dat Turkije spijt betuigt voor de gruwelijkheden.

Resolutie
De Assyriers trachten de kwestie op de politieke agenda te zetten. In 2001 werd in Frankrijk (waar de Armeense lobby sterk is) door het parlement een controversiele resolutie aangenomen die Turkije veroordeelt voor de genocide op de Armeniers. De Assyriers trachten nu ook in het Europees Parlement aandacht te vragen voor hun volk. Zonder erkenning van de genocide zou Turkije geen lid van de EU mogen worden, vinden de Assyriers.

Turkije is zich van geen kwaad bewust. "Wat eind 19e en begin 20e eeuw is gebeurd, vooral tijdens de Eerste Wereldoorlog, heeft zowel aan Turkse als aan Armeense zijde tot grote verliezen geleid", aldus Tacan Ildem, de Turkse ambassadeur in Nederland. Over de Assyriers laat hij zich niet apart uit, maar de moorden richten zich op alle christenen. Hatun Eksen: "We hebben hetzelfde meegemaakt. De genocide maakte geen onderscheid tussen de diverse groepen christenen."

De wreedheden waren volgens Ildem vooral het resultaat van collaboratie van militanten met "imperialistische machten", met name het Russische keizerrijk. "Gewapende bendes Armeniers hielpen de Russen bloedbaden aan te richten onder de Turken en andere moslimburgers in Anatolie".

Daarop besloten de autoriteiten de christelijke populatie "te verplaatsen van het oorlogsgebied". Ildem: "Zowel de Turkse als de Armeense bevolking van oostelijk Anatolie heeft een zware prijs betaald, maar het Armeense radicalisme was hier rechtstreeks voor verantwoordelijk. Ik wil benadrukken dat in die tijd in het gebied op grote schaal mensen omkwamen door honger en ziekte."

Dat gaat er bij de Assyriers niet in. "Ze (de Turken) proberen te zeggen dat we de kwestie niet groter moeten maken dan het is. Zij schamen zich er niet voor de kleinkinderen te zijn van hen die deze genocide gepleegd hebben", fulmineert Atman.

Toch zegt hij geen haat te koesteren tegen Turkije. "Wij willen alleen erkenning en excuses voor wat ons is aangedaan." Voorlopig liggen de interpretaties van de feiten echter nog mijlenver uit elkaar.