Terug naar vorige pagina 
De Pers, 13 oktober 2007
Bron: de Pers
Het is "oorlog" rond de Armeense genocide
Door onze correspondent Frank Hendrickx
WASHINGTON - De eerste slag is voorbij, maar de lobby-oorlog duurt voort. Turkije spendeert miljoenen om te voorkomen dat het Amerikaanse Congres volgende maand het land veroordeelt wegens genocide. De invloedrijke Armeense gemeenschap in de VS probeert dat juist met alle middelen te bewerkstelligen.
Een commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie aangenomen waarin de Turkse massamoorden op Armeniërs als "genocide" worden bestempeld. De Turkse regering heeft uit woede zijn ambassadeur teruggetrokken uit Washington. Maar ook Armeniërs in Turkije zijn er niet blij mee.
De Turkse en de Armeense lobby in Washington bestrijden elkaar al maanden te vuur en te zwaard. De eerste slag is deze week gewonnen door de Armeense Amerikanen. De buitenlandcommissie van het Huis van Afgevaardigden heeft een resolutie aangenomen die Turkije veroordeelt wegens het plegen van genocide, in 1915, op de Armeense bevolking, maar de strijd is daarmee nog lang niet beslecht. Volgende maand moet het volledige Amerikaanse Congres, Huis van Afgevaardigden én Senaat, nog stemmen over de kwestie die nu al een zware wissel trekt op de relatie tussen Turkije en de VS.
Ankara zal er miljoenen tegenaan gooien om de resolutie de nek om te draaien. In 2000 is dat al eens gelukt. Een commissie van het Huis van Afgevaardigden veroordeelde Turkije toen ook voor genocide, maar uiteindelijk werd de resolutie nooit ter stemming gebracht in het Congres. De kans op een conflict met Turkije was te groot, zo meenden destijds de politieke leiders, president Clinton voorop.
Turkije heeft de hulp van de meest invloedrijke lobbyisten ingeroepen in Washington. Ex-Congresleden zijn ingehuurd om hun voormalige collega's te manen toch vooral niet in te stemmen met de term genocide. Daarnaast zijn voormalige ministers van Buitenlandse Zaken als Henry Kissinger, Madeleine Albright en Colin Powell ingeschakeld om brieven te sturen naar de volksvertegenwoordigers. De centrale boodschap: een stem tegen Turkije brengt de Amerikaanse positie in Irak en de hele regio in gevaar.
Minister van Defensie Robert Gates hamert erop dat Turkije de belangrijkste aanvoerroute vormt voor het Amerikaanse leger in Irak. President Bush sprak een videoboodschap in met hetzelfde verhaal: een goede band met Turkije is van landsbelang.
De Armeense lobby in de VS is echter sterk. Daar weet Bush alles van. In zijn campagne voor het Witte Huis in 2000 beloofde hij de Armeense kiezers (er zijn er zo'n 400.000) nog plechtig dat hij Turkije zou veroordelen wegens genocide. Andere politici zijn op vergelijkbare wijze onder druk gezet: geen stem tegen Turkije betekent geen stemmen en geld van de Armeense gemeenschap in de VS.
Het is dan ook geen toeval dat de resolutie die deze week werd aangenomen, sterk gepromoot werd door Congresleden uit Californië, Michigan en New Jersey, gebieden waar de Armeniërs sterk vertegenwoordigd zijn.
Niet alleen wonen er drie keer zoveel Armeniërs als Turken in de VS, de Armeense gemeenschap is ook nog eens veel beter georganiseerd. De genocide van bijna een eeuw geleden is daarbij de bindende factor. De meeste Armeniërs zijn in die tijd naar de VS gekomen, op de vlucht voor de etnische zuiveringen in Turkije die aan tal van familieleden het leven had gekost. Het is zo'n ingrijpende gebeurtenis geweest dat zelfs de kleinkinderen van de Armeense vluchtelingen erkenning willen van het leed dat hun families is aangedaan.
Turkije speelt het spel hard. De Turkse ambassadeur is tijdelijk teruggeroepen uit Washington, de militaire samenwerking met de VS wordt in twijfel getrokken en het land dreigt ook nog met invasie van Noord-Irak, iets waar de regering Bush doodsbenauwd voor is. De Armeniërs hebben echter een sterke troef in handen. De Democratische leider in het Congres is Nancy Pelosi. Ze is afkomstig uit Californië, de staat waar de Armeniërs op hun sterkst zijn. Voor het eerst sinds bijna een eeuw zouden de Armeniërs eindelijk hun zin kunnen krijgen.
