Terug naar vorige pagina 
NRC Handelsblad, 9 oktober 2000
Bron: NRC Handelsblad
Geen boycot, wel een krachtige Turkse stem
Door Ahmet Olgun
Ga strategisch stemmen, is een oproep van Turkse organisaties aan Turkse kiezers. Onduidelijk is wat dat dan precies inhoudt. Ongeveer tweehonderd vertegenwoordigers van landelijke en lokale Turkse organisaties debatteerden gisteren urenlang over het Turkse antwoord op het verwijderen van de kandidaat-Kamerleden Ayhan Tonca en Osman Elmaci (beiden CDA) en Erdinc Saçan (PvdA) van de concept-verkiezingslijsten. De drie moesten weg omdat ze de genocide door Turkije op honderdduizenden Armeniërs rond 1915 niet wilden erkennen. "Het schrappen van de drie Turkse politici is geen incident meer te noemen", zei woordvoerder Emin Ates namens de organisaties in de slotverklaring. "We zien dit als onderdeel van het grotere proces van inperking van de rechten van minderheden van de laatste vijf jaren."
Maar het boycotten van de verkiezingen werd sterk afgeraden en een oproep daartoe kwam dan ook niet in de slotverklaring. Turken moeten juist vooral gebruik maken van het voorrecht waar zo lang voor is gestreden. "We roepen de Turkse gemeenschap op massaal strategisch te gaan stemmen", zei Ates, die niet wilde uitwijden over wat dat dan precies inhield. Enkele deelnemers opperden D66 als alternatief. Een enkeling zag het liefst een Turkse partij opgericht. PvdA en CDA moeten in elk geval worden afgestraft, meenden de meesten.
Uit een recent onderzoek dat het Utrechtse onderzoeksbureau Foquz hield onder kiezers van Turkse afkomst bleek overigens dat de meeste stemmen wederom zullen gaan naar de PvdA. De commotie rond de Armeense kwestie heeft volgens het bureau geen enkele invloed op het stemgedrag van het Turkse electoraat, dat goed zou zijn voor twee à drie zetels voor de PvdA in de Tweede Kamer.
Ates uitte verder de wens discussiebijeenkomsten met deskundigen te organiseren over de Armeense kwestie. Eerder had iemand al voorgesteld vooraanstaande historici die de Turkse visie onderschrijven te laten debatteren met Nederlandse experts. Vooruitlopend daarop werd in de slotverklaring niet gerept over de genocide. Dat riep boze reacties op. "Studenten weigeren de verklaring te ondertekenen", riep Nazli Isildak, studente aan het conservatorium in Tilburg, nog tijdens het voorlezen van de verklaring. "Omdat die niet ver genoeg gaat", lichtte ze even later toe. "Oké, er vonden massamoorden plaats, over en weer. Maar we ontkennen dat er stelselmatig een volkerenmoord heeft plaatsgevonden." "Ze praten de Nederlandse overheid na, want ze zijn afhankelijk van de subsidie", riep Sevdiya Kücükpinar, een van de weinige deelnemers die nog in de zaal waren tijdens het voorlezen van de slotverklaring.
De meeste sprekers pleitten voor eendracht, om de Turkse stem zo krachtig mogelijk te laten horen. "Straks moeten onze lokale politici en ambtenaren ook verantwoording afleggen", vreesde een spreker. "Voor we het weten wordt genocide opgenomen in de schoolboeken van onze kinderen", zei een ander. Opvallend was dat de onderlinge verschillen tussen nationalistische, religieuze en linkse organisaties voor het moment onzichtbaar leken. Cezmi Doganer van de sociaal-democratische federaties uitte in de wandelgangen zijn zorg over de polariserende uitwerking van het schrappen van de drie kandidaat-Kamerleden. "Onze jongeren zullen nog nationalistischer worden en Nederlanders racistischer", zei hij. Een PvdA-raadslid klaagde over gebrek aan democratie binnen zijn partij. Na afloop wilde hij zijn naam niet noemen uit angst voor represailles door de partijleiding.
Mustafa Ayranci van de arbeidersvereniging HTIP was verheugd over de betrokkenheid van Turken in Nederland. "Diezelfde gevoeligheid moeten we breder inzetten", pleitte hij. "Waarom zetten we ons niet in voor de democratisering van Turkije?" Hij werd weggehoond. De zaal was niet gediend van zelfkritiek.
Nebahat Albayrak, Kamerlid voor de PvdA, was ook aanwezig, maar zij weigerde de zaal toe te spreken. Een lid van een nationalistische Turkse organisatie in Amsterdam zei dat hij bij de vorige verkiezingen stemmen voor Albayrak had geworven bij vijfendertig stichtingen en verenigingen. Maar dat zie ik mezelf nu niet doen.
