Terug naar vorige pagina
NRC Handelsblad, 21 september 2006
Bron: NRC Handelsblad
Elif Shafak vrijgesproken van beledigen
Door onze redacteur Ron Rijghard
Rotterdam, 21 sept. Een Turkse rechter heeft schrijfster Elif Shafak vanochtend vrijgesproken van de aanklacht de "Turkse identiteit" te hebben beledigd in een roman. Bij de rechtbank raakten voor- en tegenstanders in gevecht.
De zaak was aangespannen door de nationalistische advocaat Kemel Kerincisz. Medestanders van Shafak botsten na de vrijspraak op tientallen nationalisten, zo vertelt een medewerker van haar Nederlandse uitgeverij, De Geus. "Dat is bij elk proces dezelfde groep rond Kerincisz. De nationalisten hadden voor het vonnis demonstratief de zaal verlaten, omdat ze het een "showproces" vonden. "Schouder aan schouder tegen de fascisten!". scandeerden de medestanders van Shafak."
Daarop braken gevechten uit. "Een lid van de Turkse Human Rights Associatiion, Saban Bayannan, brak daarbij zijn arm. Vervolgens kwam de ME in actie om de partijen te scheiden."
De rechter sprak Shafak al na anderhalf uur vrij wegens gebrek aan bewijs. In haar roman Bastards of Istanbul laat ze haar Armeense personages kritisch spreken over de officiële versie van de Turkse geschiedenis, waarin de de genocide van 1915 op het Armeense volk wordt ontkend. Het proces tegen Shafak, een van de toonaangevende schrijfsters van haar land, werd alom gezien als een nieuwe test voor de vrijheid van meningsuiting in Turkije.
Bij aanvang van het proces vroegen de aanklagers om verwijdering van de buitenlanders in de rechtszaal. "De rechter stond onder druk en het vonnis stond al vast", verklaarde een van hen. De aanwezige buitenlanders moesten na het vonnis het gebouw onder politiebescherming verlaten.
Shafak was zelf niet aanwezig. Ze ligt nog in het ziekenhuis in Istanbul na dit weekend te zijn bevallen. Toen de aanklacht in juni werd ingediend, noemde ze hem "absurd". Ze zei: "Het is de eerste keer dat een roman wordt aangeklaagd." Vanochtend verklaarde haar uitgever: "We willen leven in een land waar men niet wordt aangeklaagd om romans. Het vonnis is bevrijdend."
De aanklacht geschiedde op basis van het vorig jaar ingevoerde en omstreden artikel 301, dat belediging van de Turkse identiteit strafbaar maakt. Shafak is een de schrijvers, journalisten en academici die op basis van het artikel zijn aangeklaagd, steeds door Kerincisz. Het vormde ook de basis voor de geruchtmakende aanklacht tegen Orhan Pamuk, vorig jaar, na uitspraken van hem in een interview.
De Europese Unie heeft al herhaaldelijk aangedrongen op afschaffing van het betreffende wetsartikel.