Terug naar vorige pagina
NRC Handelsblad, 19 januari 2001
Bron: NRC Handelsblad
Frankrijk erkent genocide Armeniërs
Door onze correspondenten
PARIJS/ISTANBUL, 19 JAN. Het Franse parlement heeft gisteren unaniem een wet aangenomen waarin wordt erkend dat het Armeense volk in 1915 slachtoffer is geweest van door de Turken gepleegde volkerenmoord in de nadagen van het Ottomaanse Rijk. Turkije heeft woedend gereageerd op de erkenning.
Ankara riep direct zijn ambassadeur uit Parijs terug voor overleg en beraadt zich, aldus een woordvoerder van de Turkse regering, op verdere stappen. Minister van Buitenlandse Zaken Cem noemde de handelwijze van het Franse parlement "een karikatuur van parlementaire democratie". Eerder al had premier Ecevit gewaarschuwd dat erkenning de betrekkingen tussen Turkije en Frankrijk "zwaar en duurzaam" zou beschadigen.
De Franse wet bevat slechts één artikel, dat luidt: "Frankrijk erkent openlijk de Armeense volkerenmoord van 1915". De wet werd in november vorig jaar al goedgekeurd door de Senaat en was door de Assemblée in eerste lezing al aangenomen in mei 1998. Bij die gelegenheid kwam het op straat tot schermutselingen tussen Fransen van Turkse en Armeense afkomst. Behandeling in de Senaat van het wetsvoorstel heeft twee jaar op zich laten wachten. Premier Jospin en president Jacques Chirac blokkeerden behandeling van het voorstel met het oog op de relatie met Turkije.
In oktober ontstond in de Franse senaat echter een meerderheid voor de behandeling van de wet. De RPR, de partij van president Chirac, reageerde positief op de derde poging van de socialisten en de communisten om het voorstel op de agenda te krijgen. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen in maart geeft rechts de voorkeur aan de gunsten van de eensgezinde Armeense minderheid boven die van het verdeelde Turkse volksdeel.
De Turkse regering vindt dat de Franse wet de historische realiteit onrecht aandoet. Turkije heeft nooit ontkend dat er een gedwongen migratie van Armeniërs van noordoost Anatolië naar het zuiden heeft plaatsgehad en betwist evenmin dat daarbij veel slachtoffers zijn gevallen – volgens Armeense schattingen tussen 1,2 en 1,5 miljoen volgens de Turken tussen de 300.000 en 500.000. Ankara zegt dat er geen enkel document in de Ottomaanse archieven te vinden is dat bewijst dat het hier om een genocide gaat.
Sommige historici, ook in Turkije, hebben hier tegenin gebracht dat de beslissing om de Armeniërs te elimineren genomen werd door een geheim netwerk van functionarissen dat zich uitstrekte tot het hoogste niveau in de Ottomaanse regering. De Turkse regering verwerpt deze interpretatie.
Het Europese Parlement legde in 1987 in een resolutie vast dat het ging om volkerenmoord. Later erkenden ook de Griekse, de Italiaanse en de Russische parlementen, de Belgische Senaat en het Vaticaan de genocide.