Terug naar vorige pagina 

Nederlands Dagblad, 30 augustus 2011
Bron: Nederlands Dagblad

Turkse teruggave kerken is "rookgordijn voor genocide"
Van onze redactie buitenland

ANKARA - De Turkse staat geeft honderden bezittingen terug die in de afgelopen 75 jaar van joodse en christelijke minderheden zijn afgenomen. Een historisch gebaar, zeggen sommigen. Een rookgordijn om de Armeense genocide te verhullen, menen anderen.

Voormalige zieken- en weeshuizen, schoolgebouwen en begraafplaatsen van Griekse, Armeense, Chaldeeuws-katholieke en joodse stichtingen moeten worden teruggegeven, staat in een regeringsbesluit dat zaterdag is gepubliceerd. Als de eigendommen inmiddels zijn doorverkocht, moeten de oorspronkelijke eigenaren schadeloos worden gesteld.

De teruggave van de bezittingen is een eis van de Europese Unie en vormt ook inzet van diverse rechtszaken die voor het Europese Hof voor de Rechten van de Mens tegen Turkije zijn aangespannen. Ook de Verenigde Staten eisten sinds enkele weken dat Ankara christelijke bezittingen moet teruggeven. Vorig jaar droeg het hof Turkije al op een weeshuis aan het Grieks-orthodoxe Patriarchaat terug te geven.

Sommige bezittingen werden onteigend omdat ze niet langer werden gebruikt. Andere werden geconfisqueerd toen Turkije in 1974 bepaalde dat niet-islamitische stichtingen geen onroerend goed mochten bezitten, tenzij dat in 1936 al op hun naam was gesteld. Premier Erdogan verklaarde dat met de teruggave een "periode van discriminatie voorbij is".

historisch
Mensenrechtenadvocaten noemden het besluit "historisch" en van grote betekenis. "Met de teruggave van hun bezittingen en de schadeloosstellingen zullen de minderheidsgemeenschappen zich economisch kunnen versterken en het gemakkelijker hebben" aldus Orhan Kemel Cengiz.

Ken Hachikian, voorzitter van het Amerikaans-Armeense comité Anca, zei echter dat minder dan 1 procent van de kerken is teruggegeven. "Dit is slechts een rookgordijn om 96 jaar na de Armeense genocide (1915) onder de gevolgen van die wandaden uit te komen." Van de tweeduizend Armeense kerken die vóór 1915 functioneerden, zijn nog geen veertig overgebleven. Het merendeel is verwoest of in beslag genomen.

In Turkije wonen naar schatting 65.000 Armeens-orthodoxe christenen, 23.000 joden en minder dan 2500 Grieks-orthodoxe christenen, op een overwegend islamitische bevolking van 74 miljoen. Rooms-katholieken worden niet tot de erkende minderheden gerekend.