Terug naar vorige pagina 

Leeuwarder Courant, 28 december 1965
Bron: Digitaal Archief Noord-Nederland

De grote massacre

De Armeniërs hebben het feit herdacht dat de Turken een halve eeuw geleden anderhalf miljoen van hun stamgenoten vermoordden. De Armeniërs hebben vrijwel altijd onder de heerschappij van anderen geleefd en veel rust hebben zij nooit gekend. Maar het ergst is het hun vergaan onder het Turkse bewind, ook al speelden zij aanvankelijk een rol in het Osmaanse rijk. Zij vormden een minderheid die niet afstak tegen de Turken zelf. Eerst de pretenties van Europese mogendheden en met name van Rusland deed een tegenstelling tussen Turken en Armeniërs ontstaan die zich in massamoorden en tenslotte in de grote afslachting (massacre zei men toen nog) in de eerste jaren van de eerste wereldoorlog ontlaadde.

De Armeniërs koesteren – en dat kan een volk, dat temidden van andere volkeren leeft fataal worden – een traditie van ijver, spaarzaamheid en koopmansgeest. Bijna overal ter wereld wonen Armeniërs, maar zij zijn nergens zo sterk meer dat zij als een minderheid kunnen fungeren, waarop zich onlustgevoelens kunnen ontladen. Er zal geen Armeniër zijn, die in deze maanden niet met bitterheid aan de Turken heeft gedacht. De wereld is de slachting allang vergeten en ziet er de Turken niet meer op aan. Dat moet ook niet. Maar het is goed er aan te herinneren, dat Hitler waarschuwingen voor de reaktie van de buitenwereld op zijn plannen jegens de Joden afdeed met een verwijzing naar de algemene onverschilligheid jegens het lot van de Armeniërs in 1915. En toen was die massacre nog maar een kwart eeuw geleden.